Hoe ga je om met nabestaanden na zelfdoding?
Tips voor de omgeving

Juli 2007: Nieuwe infofolder van de Werkgroep Verder!
Deze omvat naast een korte omschrijving van wat Werkgroep Verder is en doet ook praktische tips voor nabestaanden na zelfdoding én tips voor mensen die in contact komen met nabestaanden.
Klik hier om de folder te bekijken of te downloaden..

Het sociale stigma bij een zelfdoding, het taboe en de onmacht in de omgeving, resulteert vaak in misverstanden en angst tot toenadering. Mensen mijden liever dit onderwerp en vinden het moeilijk met nabestaanden van een zelfdoding contact te nemen. Daardoor rouwen en lijden vele nabestaanden van zelfdoding veelal alleen en in stilte.
Deze 'stilte' die hen omringt, geeft hen het gevoel verlaten te worden in een periode dat ze enorme nood hebben aan onvoorwaardelijke steun en begrip.

Rouw na zelfdoding verschilt in wezen niet zoveel van andere rouw, maar heeft toch bepaalde kenmerken die bijzondere aandacht vragen:

• Zij hebben het nodig om, net als anderen te mogen rouwen om het verlies van een dierbare
• Zij werden geconfronteerd met een plots, typisch en onverwacht traumatisch overlijden
• Het 'waarom' en vele tegenstrijdige gevoelens (boosheid, opluchting, schuld,schaamte, ...) overspoelen hen
• Onze samenleving heeft het moeilijk om te gaan met de pijn van dit verdriet, er is een groot taboe.
• Door de 'stilte' en onwetendheid van de omgeving weten zij vaak niet of ze, hoe en waar ze hun chaos van gevoelens en pijn kunnen uiten.

De omgeving, familie, vrienden, collega's, buren willen wel helpen maar weten vaak niet hoe ze hier mee moeten omgaan.
Wij willen hier enkele tips, een leidraad geven om hun welbedoelde zorg en betrokkenheid om te zetten in een positieve benadering van nabestaanden van zelfdoding.

Hoe kan je helpen?

• Doe een extra inspanning om de begrafenis bij te wonen. De shock, de ontkenning en schaamte overweldigen de nabestaanden. Zij hebben alle steun nodig die ze kunnen krijgen.
• Weet dat het verlies zo pijnlijk kan zijn dat men het nodig heeft te ontkennen dat het gebeurd is. Ontkenning kan soms de nodige ademruimte geven om de klap van de harde realiteit te doorstaan.
• Vaak weet men niet wat te zeggen, enkele woorden kunnen volstaan: 'Ik vind het heel erg, ik weet echt niet wat te zeggen tegen jou'.
• Als men komt met de vraag 'Waarom?' mag je gerust zeggen: 'Ik weet niet waarom en misschien zullen we het nooit weten?'
• Wees niet verrast over de intensiteit van hun gevoelens. Soms, op de meest onverwachte momenten worden zij overspoeld door verdriet.
• Aanvaardt dat nabestaanden van zelfdoding vechten met explosieve emoties als schuld, angst en schaamte, veel intenser dan bij andere manieren van iemand verliezen.
• Probeer te steunen bij hun eigen zoektocht naar het begrijpen en de betekenis van die dood is wat echt belangrijk is!
• Respecteer de nood om te rouwen: omwille van de aard van het overlijden, wordt dit soms geheim gehouden, als de dood niet openlijk kan besproken worden kunnen de wonde en pijn niet helen. Als vriend kan je dan de enige persoon zijn die bij de nabestaande wil en kan zijn.
• Gebruik de naam van de overledene als je met hen praat, zo weten zij dat ook jij hem/haar niet vergeten bent!
• Spreek geen oordeel uit over 'zelfdoding'.
• Weet dat er gespreksgroepen voor nabestaanden na zelfdoding zijn. Sommige nabestaanden kunnen er steun vinden. Vertel hen dit, maar dring het niet op.

Wat zeg je beter niet?

• 'Hij/zij heeft er zelf voor gekozen'
• 'Hij/zij was vast niet goed in het hoofd'
• 'Is dat erfelijk?'
• 'Het is beter zo!'

Wat doe je beter niet?

• Nabestaanden ontwijken
• Van onderwerp veranderen
• Het feit 'doodzwijgen'
• (ver)oordelen
• Een schuldige zoeken

Rouwen is de meest natuurlijke vorm van genezing. Acceptatie, aandacht, begrip hebben voor, een gebalde vuist, een open hand, liefde( naast iemand staan), geduld en overgave zijn vaardigheden die beide partijen nodig hebben om het genezingsproces positief te beïnvloeden.