Als nabestaande praten met de media?

Regelmatig krijgt de Werkgroep Verder vragen van journalisten of researchers om samen te werken voor een programma. Meestal zijn deze mensen op zoek naar nabestaanden na zelfdoding die bereid zijn om hierover te getuigen.

Weet je nog niet goed of je wel of niet wil meewerken of je wil opgeven voor de perslijst van de Werkgroep Verder, dan kan deze informatie jou misschien op weg helpen om een beslissing te nemen. We vertellen in deze tekst hoe de Werkgroep Verder omgaat met vragen van journalisten, zetten de voor- en nadelen voor jou op een rij en geven tips

1. Welke procedure volgt de Werkgroep Verder?

Stap 1:
De Werkgroep Verder zal nooit zomaar meewerken aan een programma. Wij stellen onszelf een aantal vragen alvorens in te stemmen.

• Over welke zender gaat het? Welk programma? Welke krant, tijdschrift? Welke journalist?
• Wat is de doelstelling en de visie van het programma?
• Welke nabestaanden zoekt men en waarom?
• In welke mate kunnen er garanties gegeven worden dat er respectvol wordt omgegaan met de slachtoffers en hun verhaal?
• In welke mate is er de garantie dat het uitgezonden wordt?
• Kan het artikel, de reportage voor publicatie nagelezen - bekeken worden?
• Worden er hulpverleningadressen meegegeven?

Stap 2:
Indien het antwoord positief is, is de tweede stap: wie komt hiervoor in aanmerking?

Stap 3:
Als derde stap wordt de vraag aan de nabestaanden zelf gesteld. Onze vraag is volledig vrijblijvend, het is belangrijk dat je voor jezelf goed afweegt of je wil getuigen of niet. Je hoeft nooit mee te werken om ons een plezier te doen.
Wij zijn als hulpverleners gebonden aan het beroepsgeheim en houden ons hier strikt aan. Wij geven dus geen namen of persoonlijke gegevens door aan derden. Wat we wel doen is aan jou vragen of je wenst bij te dragen. Wanneer je dit wenst, geven we

• Of het telefoonnummer van de desbetreffende journalist of researcher aan jou door, zodat je zelf contact kan opnemen;
• Of indien je hiervoor toestemming geeft, bezorgen we jouw contactgegevens aan de betreffende journalist.

2. Afweging: wat zijn voordelen en nadelen van getuigenissen?

Kiezen voor het wel of niet bijdragen aan een interview hangt af van verschillende factoren. Belangrijk is om steeds goed na te denken, alvorens wel of niet in te stemmen. Wij zetten hier voor jou een aantal mogelijke gevolgen op een rij. Zij kunnen je helpen een weloverwogen keuze te maken.

Wat is het belang om in de media te komen?
Het in de media brengen van jouw verhaal kan een aantal positieve gevolgen hebben:

• Zichtbaar maken van de gevolgen van een zelfdoding voor nabestaanden.
• Zelf bijdragen tot het zichtbaar maken van die gevolgen.
• Erkenning krijgen voor gevolgen.
• Eigen verhaal kunnen vertellen.
• Bevorderen van het verwerkingsproces.

Wat is het risico?
Het in de media brengen van jouw verhaal houdt ook een aantal risico’s in:

• Je kan opnieuw gekwetst worden, wanneer de manier waarop het verhaal gebracht wordt niet volgens jouw verwachting is.
• De kans bestaat dat je na de uitzending of publicatie aangesproken wordt door bekenden of onbekenden. Deze reacties kunnen positief of negatief zijn.
• Door in de media te komen, worden een aantal privé-gegevens van jou publiek gemaakt.
• Je persoonsgegevens worden meestal in een bestand opgenomen op de redactie en mogelijks word je later nog eens gecontacteerd om mee te werken.

3. Wat zijn richtlijnen voor nabestaande om te beslissen of ze meewerken met de media?

Een goede voorbereiding van het gesprek met de journalist kan een aantal risico’s beperken. Dit wordt door de Werkgroep Verder opgenomen en onderhandeld met de journalist in kwestie.
Maar we raden dan ook aan om dit ook altijd zelf te doen.

We geven je hier een aantal tips mee:

• Stel je eigen grenzen: beslis op voorhand waarover je het wil hebben en wat je zeker niet wil vertellen in het interview. Aarzel niet om te zeggen dat je iets niet wil of dat iets voor jou niet bespreekbaar is.
• Vraag na onder welke vorm het zal verschijnen en of je de uitzending of publicatie op voorhand kan zien. Maak afspraken rond anonimiteit, verschijnen van een foto, gebruik van het verzamelde materiaal nadien, ed.
• Vraag na wat de focus is van het programma of artikel. Welke punten worden naar voren gebracht? Welke redenering wordt gevolgd door de journalist?
• Wees voorzichtig met ‘off the record’ verklaringen of “opmerkingen tussendoor”. Deze kunnen gebruikt worden ondanks de afspraken.
• Laat een steunfiguur aanwezig zijn wanneer je dit wenst. Deze persoon staat aan jouw zijde en kan tussenkomen als het nodig is. Indien je geen steunfiguur vindt in je omgeving, kan je de vraag stellen aan een medewerker van Slachtofferhulp.
• Het kan goed doen om achteraf met iemand te bespreken hoe het voor jou was. Het is zinvol om binnen de week voor jezelf of samen met iemand even stil te staan bij hoe het gegaan is, hoe het verschenen is. Je kan hiervoor ook altijd beroep doen op een medewerker van de Werkgroep Verder.

Top

NABESTAANDEN EN DE PERS

Regelmatig vraagt de geschreven en/of audio-visuele pers ons naar mensen (nabestaanden na zelfdoding) die willen meewerken aan een interview, getuigenis of (TV-)programma.

Klik hier wanneer je wil meewerken.

We vinden het belangrijk dat er op deze vraag positief kan worden ingegaan, zodat het taboe en de stigmatisering die nog steeds op zelfdoding rusten, kunnen worden doorbroken. Het is tevens een kans om bekendheid te geven aan het feit dat nabestaanden terecht kunnen in gespreksgroepen of bij professionele hulpverlening.

Wij vinden het bovendien belangrijk dat men correct is tegenover de nabestaanden die willen meewerken. Het kan geenszins de bedoeling zijn dat nabestaanden zich misbruikt voelen door jounalisten.

We voorzien vanuit de overleggroep een 'bemiddelingsfiguur' die deze afspraken én de 'rechten van de nabestaande' mee bewaakt.

De moeilijkheid is voor ons telkens: 'wie kunnen we als nabestaanden hierover aanspreken?' Daarom willen we (voor intern gebruik) een lijst samenstellen van nabestaanden die willen ingaan op deze vraag, en die dus bereid zijn tegenover de pers te vertellen over de zelfdoding, wat dat in hun leven betekent, hoe zij hun rouwproces doorleven en wat eventueel het belang van de zelfhulpgroep daarin is.

Indien je bereid bent om hieraan mee te werken, zouden we dat graag van jou vernemen. Uiteraard is je toezegging nu niet absoluut bindend. Wanneer er een concrete vraag van een journalist komt, kan en zal er steeds met je worden overlegd. Je bent uiteraard in geen enkel geval verplicht om op dat moment je medewerking te verlenen.

We zouden je medewerking ten zeerste waarderen, want mede daardoor kan het taboe rond zelfdoding doorbroken worden en bewerkstellingen we een juiste en goede informatieverstrekking over dit delicate thema.

Klik hier wanneer je wil meewerken.

Top